BM’in Sürdürülebilir Kalkınma için 17 Hedefi

158

– Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) yoksulluğun ortadan kaldırılması ve eşitsizliklerin ve dışlanmanın azaltılması için çalışmaktadır. Bunun için çeşitli ülkelere sürdürülebilir kalkınma için politikalar, liderlik becerileri, ortaklık yetenekleri geliştirme ve kurumsal kapasite inşa etme konularında destek sağlıyor.

BM Kalkınma Programının “Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, tüm insanların barış ve refah içinde yaşamasını sağlamak, yoksulluğun kök nedenlerini anlamak ve ona göre kaynakları etkin ve rasyonel için evrensel bir eylem çağrısı yaparak Bin Yıl Hedeflerini 17 başlık altında belirlemiştir.

1-Yoksulluğu Sona Erdirmek; Yoksulluk günümüzde insanlığın karşı karşıya olduğu en büyük sorun olmaya devam ediyor. Dünyada aşırı yoksulluk içinde yaşayan 800 milyon insan en temel insani gereksinimleri karşılama mücadelesi veriyor.. Bu insanlar günde 1,25 ABD dolarından daha az gelirle geçinmeye çalışıyor. Bu durum çatışmaları, gıda güvensizliğini şiddetlendiriyor. Yoksullukla mücadeleyi zorlaştırıyor.(1)

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, yoksulların ve korunmasızların temel kaynaklara ve hizmetlere erişimini artırmayı, çatışmalar ile iklim temelli afetlerden etkilenen toplumları desteklemeyi hedefliyor.

2- Açlığa Sona Erdirmek; Savaşlar, kargaşalar,çevrenin bozulması, kuraklık ve biyo-çeşitliliğin azlması dünyada 800 milyon insanın sürekli biçimde yetersiz beslenmesi sonucunu doğuruyor.

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, 2030 yılına kadar açlık ve yetersiz beslenmenin her biçimini sona erdirmeyi, başta çocuklar olmak üzere tüm insanların yıl boyunca yeterli besine sahip olmasını hedefliyor. Bunun için küçük çiftçilerin desteklenmesi ve arazi, teknoloji ve piyasalara eşit erişimlerinin desteklenmesihedefleniyor.

3-Sağlıklı Bireyler Yetiştirmek; Çocuk ölüm oranlarının azaltılması, anne sağlığının iyileştirilmesi, HIV/AIDS, sıtma ve diğer hastalıklarla ile mücadeleyi kapsıyor.

Önlenebilir çocuk ve anne ölümlerini bitirmeyi, tedavi etmeyi, eğitim, aşı kampanyaları ile cinsel ve üreme sağlığı hizmetleri vermeyi hedefliyor.

4-Nitelikli Eğitim Vermek; Gelişmekte olan bazı bölgelerde, ağır yoksulluk, silahlı çatışmalar ve diğer acil krizler nedeniyle, kalkınma kaydetmek zorlaştığından Herkes için kapsayıcı ve nitelikli eğitim sürdürülebilir kalkınma için en güçlü ve denenmiş araçlardan biri olarak görülüyor.

5- Toplumsal Cinsiyet Ayrımcılığını Önlemek; Kadınlar ve kız çocuklarına karşı her türlü ayrımcılığın ortadan kaldırılması yalnız temel insan hakkı değil, aynı zamanda sürdürülebilir kalkınmayı hızlandırmak için kritik önem taşıdığına inanılmaktadır.

6- Temiz su ve Sağlıklı Çevre Sağlamak; Su kıtlığı, dünya genelinde insanların %40’tan fazlasını etkiliyor; iklim değişikliği sonucunda küresel ısınma nedeniyle güvenli içme suyu kaynaklarının azalması, tüm kıtaları etkiliyor.

2030 yılına kadar ormanlar, dağlar, sulak alanlar ve nehirler gibi suyla bağlantılı eko-sistemleri korumak ve eski haline getirmek hedefleniyor.

7- Erişilebilir Temiz Enerji Sağlamak; Dünyanın nüfusu arttıkça, ucuz enerjiye talep de artmaktadır.2030 yılına kadar erişilebilir enerjiye herkesin kavuşmasını sağlamak için güneş, rüzgar ve termal gibi temiz enerji kaynaklarına yatırımların özendirilmesi hedefleniyor.

8- İnsana Yakışır İş ve Ekonomik BüyümeSağlamak; küresel ekonomik büyümenin yavaş olması eşitsizlikleri artırdığından daha yüksek verimlilik düzeyleri ve teknolojik yenilikleri teşvik etmek hedefleniyor.

9- Sanayi Yenilikçilik ve Altyapı Desteği Vermek; Altyapı yatırımı yapmak ve yeniliklikçilik, ekonomik büyüme ve kalkınmanın kritik itici gücü olarak görülüyor.

Dünya nüfusunun yarıdan fazlası kentlerde yaşadığından, toplu taşımacılık ve yenilenebilir enerji, yeni endüstriler ve bilgi ve iletişim teknolojileri önem kazanmıştır.

Bilgi ve birikime eşit şartlarda erişimi sağlamanın yanı sıra yenilik ve girişimciliği geliştirme açısından, dijital eşitsizliği gidermek hedefleniyor.

10- Eşitsizlikleri Azaltılmak; Büyüyen eşitsizliklerin giderilmesi için, cinsiyet, ırk ve etnik kökene bakmaksızın herkesin ekonomik katılımını destekleyen sağlam politikaların benimsenmesi hedefleniyor.

11- Sürdürülebilir Şehir ve Yaşam Alanlarını Özendirmek; Dünya nüfusunun yarıdan fazlası kentlerde yaşamaktadır. Yaşanabilir kentsel alanlar inşa edilmesi ve yönetimi özendirilecek. Sürdürülebilir kalkınma için, kentlerin ve tüm kamu yönetimlerininn ideolojik değil pragmatik (Faydacı) anlayışla yönetilmesinin sağlanması hedefleniyor.

Aşırı yoksulluk genellikle kentsel alanlarda yoğunlaşıyor; ulusal ve yerel yönetimler, bu alanlarda artan nüfusu barındırmak için çaba veriyor. Kentleri güvenli ve sürdürülebilir kılmak demek, güvenli ve erişilebilir konut sağlamak, gecekonduları dönüştürmek anlamına gelir. Ayrıca, toplu taşımacılığa yatırım yapmak, kamusal yeşil alanlar yaratmak, kentsel planlama ve yönetimi hem katılımcı hem de kapsayıcı olacak şekilde iyileştirmek hedeflenmektedir.

12- Sorumlu Tüketim Farkındalığını Yaymak; Dünya nüfusunun büyük bir kısmı hala, kendi temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetmeyecek düzeyde düşük tüketime sahiptir. Daha verimli üretim ve tedarik zincirlerinin yaratılmasında, satıcı ve tüketici düzeyinde küresel kişi başına gıda atığının yarı yarıya azaltılması ile kaynakları daha verimli kullanan ekonomiye doğru geçişi özendirmektedir.

13- İklim Değişikliğine Karşı Harekete Geçmek; Dünya üzerinde iklim değişikliğinin ağır etkilerini yaşamayan tek ülke yoktur. Sera gazı emisyonları atmaya devam ediyor ve şu anda, 1990 yılındaki düzeye göre %50 artmış durumdadır.

Küresel ısınma, insanların hayatını ciddi ölçüde etkilediğinden hemen şimdi harekete geçilmesi öneriliyor.

14- Sudaki Yaşam Korumak; Sahip oldukları sıcaklık, kimya, akıntılar ve yaşam nedeniyle dünyadaki okyanuslar, Yerküre’yi insanlar için yaşanabilir küresel sistemleri sağlar. Bu yaşamsal kaynağı yönetme biçimi aynı zamanda iklim değişikliği etkilerini dengelemek için vazgeçilmez olarak görülmektedir.

Üç milyarı aşkın insan, geçimlerini sağlamak için deniz ve kıyılardaki biyo-çeşitliliğe bağımlıdır. Ancak günümüzde dünyadaki balık stoklarının %30’u aşırı kullanıldığı için sürdürülebilir ürün vereceği düzeyin altına inmiş durumdadır.
Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, deniz ve kıyı eko-sistemlerini sürdürülebilir biçimde yönetmeyi, kirlenmeden korumayı ve ayrıca okyanus asitlenmesinin etkilerini ele almayı hedefliyor.

15- Karasal Yaşam Korumak; İnsan yaşamı gıda ve geçim kaynakları bakımından okyanuslara olduğu kadar karaya da bağımlıdır. Bitkiler, insanların besin kaynaklarının %80’ini sağlar, önemli bir ekonomik kaynak ve kalkınma vasıtası olarak tarıma dayanır. Ormanlar, Yerküre yüzeyinin %30’nu kaplar. Milyonlarca tür için hayati önem taşıyan yaşam alanları ve önemli temiz hava ve su kaynakları sağlar.

Günümüzde, eşine benzerine rastlanmamış ölçekte toprak bozulması meydana gelmiştir. Bilinen 8.300 hayvan ırkının %8’inin soyu tükenmiş, %22’si ise soyunun tükenmesi tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, 2020 yılına kadar ormanlar, sulak alanlar, kurak alanlar ve dağlar gibi karasal eko-sistemleri korumayı ve eski haline getirmeyi hedefliyor.

16- Barış, Adalet, Güçlü Kurumlar Oluşturmak; Barış, istikrar, insan hakları ve hukukun üstünlüğüne dayalı etkin yönetim olmadan, sürdürülebilir kalkınmanın olamayacağına inanılmaktadır.

Yüksek şiddette silahlı çatışma ve güvensizlik, ülkelerinkaynaklarını tüketiyor. Kalkınma üzerinde yıkıcı etkiler yapıyor. Nesiller boyu sürebilen haksızlıklar yaratıyor. Cinsel şiddet, suç, istismar ve işkence yaygınlaşıyor.

Dünyanın bazı bölgelerde barış, güvenlik ve refah sürekli iken, bazı bölgelerinde bitmek bilmeyen şiddet ve çatışmaların çözümlenerek kaynaklarının kalkınma ve refaha harcanması hedeflenmektedir.

17- Hedefler İçin Ortaklıklar Oluşturmak; Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ancak küresel ortaklık ve işbirliği ile gerçekleştirilebileceğine inanılmaktadır.

Adil, açık, herkesin yararına, evrensel kurallara dayalı ve hakkaniyetli bir ticaret sistemi oluşturmak hedeflenmektedir.

(1) http://www.tr.undp.org/