Şeyh Bedreddin taraftarlarına Anadolu ve Rumeli’ni söyledi

Simav da kadısı oğlu ŞEYH BEDREDDİN Osmanlı Devleti’nin kuruluş yıllarında yaşamış Edirneli bir düşünür ve devrimcidir. Zamanın çok ilerisinde görüş ve düşünceleri olan, bunları gerçekleştirmek için bir iki arkadaşı ile eylem yapan biridir.

Devletin kuruluş yıllarında ortaya çıkmıştır. Osmanlı’yı tanımak, kendisini geliştirmek için gidip görmediği, insanlarla görüşmediği yer kalmamıştır. Hem Osmanlı mülkünü hem de çevresi ülkeleri görüp tanıma imkânı bulan Şeyh BEDREDDİN aynı zamanda birçok bilgin ile sosyal ilişkiler kurma ve geliştirme yolunu bulmuştur.

Şeyh BEDREDDİN Yıldırım BEYAZID ve oğullarının taht kavgaları yıllarında Musa ÇELEBİ ‘nin Edirne’de kurduğu hükümette görev almış biriydi. Musa ÇELEBİ, Şeyh BEDREDDİN’ e önem veriyordu. Zira gerek Türkiye, gerek Bulgaristan ve gerekse Yunanistan Trakya’sı halkları Musa’dan önce Edirne’de hükümdar olan Süleyman ÇELEBİ’ den hoşnut değildiler. Süleyman’ı sevmiyor ve tutmuyorlardı. Ancak Şeyh BEDREDDİN’ nin Trakyalılar üzerinde büyük etkisi vardı. Musa’nın kardeşi Süleyman ı tahttan indirip, kendi onun yerine geçtikten sonra Şeyh BEDREDDİN dolayısıyla Trakyalıları yanına çekmeyi başarmıştır.

Şeyh BEDREDDİN, Musa ÇELEBİ hükümetinde iken Trakyalılar’la daha içli dışlı olmuştur. Müritleri bu coğrafya bölgesinde onun fikir ve düşüncelerini yayma imkânı bulmuştur. Böylece taraftarları giderek artmış, etkisi, halk üzerindeki hâkimiyeti geniş çevrelere kadar uzanmıştır. Ancak ne var ki Beyazıt’ın oğulları arasındaki iktidar kavgası 1402–1420 yılları arasında şiddetini arttırarak sürmüş Süleyman ÇELEBİ gibi Musa ÇELEBİ de kardeşi Mehmet ÇELEBİ tarafından tahttan indirilmiş, Şeyh BEDREDDİN de İznik’e sürgün edilmiştir. Geçimini sağlamak için de kendisine belli bir maaş bağlanmıştır.

[inset side=left]Şeyh BEDREDDİN Yıldırım BEYAZID ve oğullarının taht kavgaları yıllarında Musa ÇELEBİ ‘nin Edirne’de kurduğu hükümette görev almış biriydi.[/inset] İznik Şeyh BEDREDDİN için dönüm ve karar noktası olmuştur. Arkadaşlarından Torlak Kemal Manisa, Börklüce Mustafa Aydın tarafında faaliyet halindedir. Büyük kitleleri Şeyh BEDREDDİN ’nin fikirleri etrafında toplamakta başarılı olmuştur. Şeyh BEDREDDİN de müritleri ve taraftarları ile aynı şeyi Trakya ve Bulgaristan da yapmayı, bir sosyal hareket için taraftarlarını tetiklemeyi düşünmektedir. Ancak karar vermesi İznik ten Bulgaristan’a geçmesi gerekmektedir. Nitekim bir fırsatını bulup İznik ten kaçmadan önce (Tarih 4 Eylül 1415) şunu düşünmüştür:

‘’Şu kitabı tamamladığım sırada doğduğum kentten uzaktayım. Üzüntü ve felaket içindeyim. Yüreğimde yanan ateş günden güne büyüyor. Ey gizli iyiliklerin efendisi bizi korktuklarımızdan koru’’ daha sonra BEDREDDİN asıl kararını vermiş müritlerine şu talimatı göndermiştir: ’’Varı gidin Anadolu’ya, Rumeli’ye. Börklüce sen, Anadolu ya gidecek olanları buyruğuna al. Rumeli ne gidecek olanlar Kırk kilise de Kadı Botog’ un buyruğuna girsinler.’’

Kırk kilisede kadı Botog’ un kim olduğunu bilmiyoruz. Ancak Şeyh BEDREDDİN in adamlarındandır. Bu talimatı verdikten sonra Şeyh BEDREDDİN in yazgısı belli olmuştur. Kaçtığı Bulgaristan da yakalanarak Serez’e getirilmiş’’Malı haram; kanı helal’’denilerek idam edilmiştir. Osmanlıların Türk gölge oyununa adını veren Kırklarelili Karagöz den sonra idam ettikleri Edirneli Şeyh BEDREDDİN ikinci fikir adamı olmaktadır. Şeyh BEDREDDİN geride Varidat gibi kitaplar bırakmıştır. Mezarı İstanbul’dadır. Ancak Edirneliler mezarı Edirne’ye nakletmek için çalışmalar yapmaktadırlar.