Küresel iklim değişikliğine karşı Kaz Yetiştiriciliği

İklim değişikleri kuraklık, çölleşme, yağışlardaki dengesizlik ve sapmalar, su baskınları, tayfun, fırtına, hortum vb meteorolojik olaylarda artışlar gibi belirtilerle kendini gösterir.

Küresel İklim Değişikliği sorununa karşı  Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (Intergovernmental Panel on Climate Change) (IPCC), kurulmuştur.

Birleşmiş Milletler Gıda Teşkilatı 2015 yılını Uluslararası Toprak Yılı (Internatinal Year of Soils) ilan etti. Birleşmiş Milletler bununla sekiz konuda uluslararası farkındalık oluşturmayı amaçlamıştır.

Sekiz amaçtan biri de bitki ve hayvan yetiştiren üreticilerin  İklim Değişikliklerine  uyum yeteneklerinin geliştirilmesi ve İklim Değişikliklerinin gıda güvenliğini tehdit eden  etkilerini sınırlamayı sağlayacak politikaları desteklemektir.

Kaz Yetiştiriciliğinin İklim Değişikliklerinden Kaynaklı Gıda Güvenliğini sağlama Potansiyeli

2011-2015 yılları arasında Kırklareli Merkez Beypınar Köyü’nde yapılan 12 adet dişi, 3 adet erkek damızlık kaz ile 3 dekar sulanabilir bahçede kaz üretme ve kazların yeteneklerinin gözlemlendiği bir çalışma yapılmış, aşağıdaki hususlar gözlenmiştir.

Kuraklık, çölleşme, yağışlardaki dengesizlik ve sapmalar, su baskınları, tayfun, fırtına, hortum vb meteorolojik olaylar (Yaz mevsiminde oluşacak don soğukları Kış aylarında sıcak havaların oluşması tüm bitkisel besin kaynaklarını şiddetli zarara uğratabilir, hayvanların çiftleşme, üreme, yavru büyütme, gibi hayati fonksiyonlarını  olumsuz etkileyebilirken, kazların fizyolojileri ve davranışları iklim değişikliklerine karşı yüksek uyumlu olduğunu göstermektedir.

Soğukta, sıcakta, fırtınada yaşama ve üreme işlevlerini koruyabilme yeteneğine sahiptir.

Kazlar Şiddetli ve uzun süreli soğuklara daya-nabilir. Hatta Kuzey yarımkürede en şiddetli soğukların hüküm sürdüğü Aralık, Ocak, Şubat aylarında yumurta yapıp, yumurtalarını bu soğuklarda 36-39 derece ısıtarak yavrularını yüksek oranda çıkardığı gözlenmiştir. 60 yıl yaşayan kazların 3 yaşından sonra yumurta ve döl verimlerinin arttığı, doğal kuluçka yönteminde (11) onbir yumurtaya yatırılan kazların yavru çıkarma oranlarının Istranca Dağı soğuklarında % 100’e ulaştığı görülmüştür. Yavruların büyütülüp piliç olma oranı % 90 düzeyinde gerçekleşmiştir. Ölümler, su kovasında boğulma, sıkışma, anne basması, kötü yem nedeniyle olmuştur.

Yumurtaların bir kısmı yedek kuluçka olarak beslenen Rus ördeklerinin altında çıkarılmıştır. Bu şekilde kazların yumurtlama süreleri uzatılmıştır.

Şiddetli soğuklarda ve sıcaklarda beslenme, üreme, büyüme işlevlerinde sorun yaşanmamıştır. Geceleri elektrikli lambalarla ısınma ve gece beslemesi yapılmış, farelerin ve sansarların yavrulara vereceği zararlar önlenmiştir.

Sıcak yaz günlerinde oluşan sinek ve diğer para-zitlerden diğer canlılardan açık ara daha az etkilendiği görülmüştür.

Şiddetli ve uzun süreli yağmurlarda ve fırtınalarda hayatta kalma yeteneklerinin yüksekliği görülmüş, Kuyruküstü yağ düğmesinden gagası ile aldığı yağlarla tüylerini yağlayıp, suyun tüylerinden kayıp gitmesini sağladıkları, Uzun süre ıslanmaktan korunabildikleri, uzun süre suda yağmurda  kaldıktan sonra ıslanan tüylerini gagaları ile temizleyip vücutlarını ve tüylerini kurutabildikleri görülmüştür.

Yaz döneminde gelen ani soğuk hava dalgalarına, kış döneminde gelen sıcak hava dalgalarına karşı hayatta kalma, yumurtlama, yavru çıkarma, beslenme ve semirme yeteneklerini korudukları görülmüştür.

Yiyecek ve otlak bolluğunda, karın altı bölgelerine topladıkları iksir, nitelikli yağ deposu ile hiç yem yemeden ve su içmeden günlerce yaşayabildikleri, beslenemedikleri günlerde karın altı yağ tabakasından enerji ve yaşam için gerekli diğer besinleri depolama yetenekleri görülmüştür.

3 yaşlı, bir dişi kazdan, Aralık – Mayıs aylarında 3 ayrı yumurtlama ve kuluçka ile toplam 30 adet yumurta alınmış, bu yumurtalardan iki posta kaz kuluçka, 8 adetlik bir posta rus ördeğinin altında kuluçkaya verilmiş, toplam 29 civciv alınmış, 28 adedi büyütülmüştür. Et verimliliği bu haliyle koyun ve sığırdan çok yüksektir.

Türkiye’de Kaz Üretme İhtisas Köyleri Oluşturulmalıdır.

Siyasi değil iktisadi olmak kaydıyla;

Her ilde en az bir köy Kaz Üretme İhtisas Köyü olarak düzenlenip destek kapsamına alınırsa,

Et ve Süt Kurumu, Ana Statüsünde yazılı 5. maddesine işlerlik kazandırılarak Kaz Üreticilerinden büyük ölçekli canlı kaz satınalma, işleme ve pazarlama görevini üstlenirse Türkiye’de gıda güvenliğini garanti edecek bir adım atılmış olur. Bu adım aynı zamanda gıda enflasyonunu önleyecek rasyonel bir politika olacaktır.

Birleşmiş Milletler Gıda Teşkilatının Küresel İklim Değişikliklerine Karşı Sekiz Temel Hedefi

1. Toprağın insanlığın gıda güvenliğinin vazgeçilmez ögesi olduğu konusunda uluslararası farkındalık oluşturulması.

2. İklim değişikliklerine uyum yeteneğini geliştirip, iklim değişikliğinin  etkilerini hafifletmek için ortaya konacak politikaların desteklenmesi.

3. Temel ekosistem hizmetlerinin yerine getirilmesinin planlanıp uygulanması.

4. Dünya da açlık ve yoksulluğun azaltılması.

5. Sürdürülebilir gelişme hakkında toplumların eğitilmesi.

6. Toprak kaynaklarının korunması ve toprakların sürdürülebilir  şekilde yönetilmesi için Toprak Yönetimi Politikalarının desteklenmesi.

7. Farklı arazileri kullanan gurupları destekleyecek yatırımlara teşvik ve destek verilmesi.

8. Toprak veri tabanlarının Küresel, Ülkesel, Bölgesel düzeyde oluşturulup toplanması amaçlanmıştır.