Orman Köylerinde Arıcılık Potansiyeli

Arıcılık; Arıyı canlı materyal halinde kullanmak suretiyle arı ürünleri (ana arı, bal, balmumu, polen, propolis,  arı sütü, arı zehiri) üretici olarak fiilen yapılan çalışmadır.

Arıcı; arıcılık işlerini meslek edinen ve geçimlerini kısmen veya tamamen bu yolda kazanan kimsedir.

Istranca ormanlarının ballı ve polenli bitkiler dikkate alındığında orman köyleri sabit arcılık için ayrıcalıklı bir zenginliğe sahiptir. Her köy evinin balkonlarına, bahçelerine konacak arı kovanları ile bu zenginliklerden sağlıklı ve güvenilir bal üretilerek aile ekonomilerine ciddi katkılar sağlanabilir. Bu yöntemle arıcılık yapan aileler var. Arıların bakımı ve arı ürünleri üretimi evlerin hanımefendileri tarafından yapılmaktadır. Bu yaygınlaştığı takdirde kadınların aile ekonomilerine ciddi katkıları da mümkün olacaktır.

Arının İstediği temel ihtiyaç “Yazın Gölge, Kışın Dulda”

Istranca Orman Köylerinden Merkez Çağlayık Köyü Halkından Mehmet Kaygusuz Bey, bölgenin tecrübeli arıcılarından olup, kara kovan balı üretimi yapıyor. O’na göre; arının temel ihtiyacı, “yazın gölge, kışın dulda” .”Zaten arılar doğada kendi kendilerine yaşayabilen varlıktır. Diğer ayrıntılar arı ile uğraşırken her insanın hızla öğreneceği  şeylerdir” diyor.

Mehmet Kaygusuz Bey’in tavsiyeleri doğrultusunda 2013 yılında bir Fenni kovan, birde Koni biçimli sepet kovan alarak Beypınar köyünde bahçenin Yazın gölge, kışın dulda (Kuytu) olan bir köşesine yerleştirdim. Arıların 2014 yılı ilkbaharına daha sağlıklı ve güçlü bir koloni ile başladığını gördüm.

Kırklareli’nin tecrübeli ve saygın arıcılarından Emekli Öğretmen Hasan BALI’ya göre Istranca Orman Köylerinde halkın dayanışması ve uzlaşısı ile bahçelerde sabit arıcılık yapılması bölge arıcılığının gelişmesi için ciddi bir potansiyeldir.  Geleneksel sepetlerle karakovan balı üretilmesi halinde üreticilerin Pazar aramadan ürünlerini 30 liradan rahatça satabileceklerini ifade ediyor. Kırklareli bölgesinde üretilen 2013 yılı temel petekli bal mahsulunün satılamadığını ama orman köylerinde yetiştirilen karakovan bal mahsulunün hasat edildiği hafta 30 liradan kolayca satıldığını örnek gösteren Hasan BALI  yüzyıllardır kullanılan Koni biçimli sepet kara kovanlarla kara kovan balı üretmek ve arı kışlatmanın  iyi bir yöntem olduğunu ifade ediyor.

Tecrübeli arıcı Hasan BALI’nın  önerileri doğrultusunda fotoğrafta görüldüğü gibi koni biçimli sepet altına 10 peteksiz çıtalı  kovan yerleştirmek suretiyle arının oğul yerine bala çalışmasını planladık. 30 Nisan 2014 tarihi itibarı ile olumlu sonuç alacağımıza yönelik işaretler güçlendi. Bu şekilde koni sepet arının oğul vermesi önlenerek bala çalıştırılacak.

Hasat zamanı tütsü ile arı sepete gönderilip, 10 çıtalı ballı kovan alınarak arı sadece sepet ile kışlatmaya bırakılacak.

Orman Köylerinin Bahçe Arıcılığı Potansiyeli

Istranca (Yıldız Dağları) ormanlarında Kayın, Saplı Meşe, Sapsız Meşe, Gürgen ağaçları hakim olmakla birlikte; Ihlamur, Alıç, Yabani Elma, Porsuk Ağacı, Ardıç, Çiçekli Dişbudak, Ahlat yer alır. Çalı katında ise Kızılcık, Üvez, Mürver, Karaağaç, Ova Akçaağacı, Fındık, Muşmula, Güvem, Kızılağaç, Titrek Kavak ağaçları vardır.

Orman altı bitkilerden ise Gramineler, eğreltiler, böğürtlen, ayı üzümü, binbirdelikotu, çilek, laden, menekşe, çan çiçeği, düğünçiçeği, tavşan memesi, sahlep, safran, çiğdem, kekik, tirfil otundan oluşan zengin bir orman altı floraya sahiptir.(1)

Dünya Bankası ile Çevre ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü arasında yapılan Biyolojik Çeşitlilik ve Doğal Kaynak Yönetimi Projesi (GEF-II) ile Istranca bölgesinin  envanteri yapılarak  670 bitki türü  tespit edilmiştir.

Uluslar arası düzeyde Istranca (Yıldız Dağları) Avrupa Doğal Mirasının korunması açısından Orta ve Doğu Avrupa’ da 5 en önemli alanlardan biri olarak tanımlanmıştır. Türkiye kısmında kalan 1.970.000 dekardır.(2)

Haritada gösterilen Vize – Kırklareli İl yolunun kuzeyi, Kırklareli – Yoğuntaş – Bulgaristan sınırına kadar çizilen hattı kuzeyinde kalan Istranca bölgesi dışarıdan gezginci arı girişinin yasak olduğu bölge olup, bu alanda konuşlu köylerde yaşayanlarca yapılacak bahçe arıcılığı bölgenin arı otlaklarının değerlendirilmesi açısından son derece önemlidir. Istranca ormanları mevcut arı yoğunluğunun 1000 katını besleme potansiyeline sahiptir.

Beslenecek  arılar bölgedeki nektarları, polenleri, propolisleri kovanlarımıza taşırken  ağaç ve çiçeklerin polinasyonu (döllenmesi) açısından önemli bir işlevide yerine getirecektir.

Orman köylüsünün düşük ücretle orman işçiliğine bağımlılığını azaltacaktır.

Bahçede bakılacak arı kovanından kovan başına ortalama 20 kg bal hasat edilir. 10 kovan bulunduran bir aile yıllık 200 kg bal hasat eder. 30 nisan 2014 tarihi itibarı ile ıstranca orman balının kg fiyatı 30 liradır. Bu koşullarda 10 kovan arı bakan bir aile bütçesine 6000 lira katkı sağlar.

1-GÜLER Necmettin  Çevre ve Orman Bakanlığı Kırklareli O.İşl. Md.lüğü Kırklareli İli Flora ve Vajetasyonu sf. 6-7
2-Istrancalarda Ekoturizm Çalıştayı Sonuç Raporu. 24-25 Mayıs 2013  sf. 8

Orman Köylerinde Arıcılığın yaygınlaşması ve arı ürünleri piyasasının güçlenmesi için;

Orman Köylüsü her devlet görevlisi ve siyasi şahsiyetten bölgelerinde Ballı Bitkiler tarımının Geliştirilmesi taleplerini kesintisiz dile getirmelidir. Devlet Görevlilerinin ve siyasi şahsiyetlerin temel görevi imkan yaratmak, zenginliği yaygınlaştırmaktır.

–  Arıcılık kayıt sistemine kayıt yaptırılarak işletme tanımlama numarası alınmalıdır.

–  Zirai ilaçlamada bal arılarını korumak için öncelikle sıvı ilaç kullanılması il ve ilçe müdürlükleri personeli ve köy halkı ile işbirliği yapılarak kültür bitkilerinin çiçek açtığı dönemden önce veya sonra yapılması sağlanmalıdır.

–  Çerçevelerde işletme numarası yazılı olmalıdır.

–  Üretilen bal paketlenmeli veya şişelenmeli, Etiketlerine  “1 yaşından küçük çocuklara bal yedirilmez” yazılmalıdır.

–  Çerçevelerde net ağırlık yazılıp, “çerçeve ağırlığı dahil değildir” yazılmalıdır.

–  Etikette balın orijini (kaynağı) Çiçek balı, salgı balı gibi yazılmalıdır. Bölgenin flororasına ait özellikleri belirgin ise Püren Balı, Ihlamur Balı, gibi ilave isimle açıklama yapılmalıdır.

–  Kullanılan Etiket veya ambalaj üstünde Arıcılık Kayıt Sistemine kayıtlı işletme numarası hammaddenin kaynağı işaret edecek TÜRKVET Kayıt sisteminden alınan işletme numarası bulunmalıdır.

–  Süzme çiçek balı akışkan olmayan kıvama kontrollü getirilmiş ise “Krem Bal” kendiliğinden kristalize olmuş ise “kristalize Bal adıyla isimlendirirlip satılmalıdır.

–  Bal tüm aşamalarda temiz, kuru, yerlerde kokulardan arınmış yerlerde, doğrudan güneş almayan yerlerde, 25 dereceyi geçmeyen ısıda depolanıp, nakledilmelidir.

Arıcılık ile ilgili anlatacak çok yöntem ve konu var. Yeni arıcılık yöntemleri konusunda öneriler geldikçe yeniden yazışmak dileğiyle.