Orman Köylerinde Solucan Gübresi Üretme Potansiyeli

Solucan Gübresi Nedir?

Solucanlar eko sistemin önemli bir parçasıdırlar. Bu hayvanlar toprağın içerisindeki organik maddeleri yiyerek gübreye dönüştürürler.

16 yıl yaşarlar, yılda 4 kat çoğalırlar. Erginleri 6-8 cm uzunluğunda, 3-5 mm kalınlığındadırlar.  Solucanlar toprak içerisinde hareket etmek için sölom sıvısı salgılarlar ve kendilerini patojenlere karşı korurlar. Aynı sıvıyı sindirim sistemlerinde de salgılarlar ve yedikleri besinleri enzimleri  parçalar ve bu değerli sıvıyı dışkılarına karıştırarak çıkartırlar. Her bir solucan her gün kendi ağırlığı kadar toprak veya organik madde sindirir ve gübreye dönüştürür.

Solucan gübresi içeriğinde bitkilerin gelişimi için gereken bütün enzimler, toprak antibiyotikleri, vitaminler, büyüme hormonları ve humik maddeler mevcuttur.  Bu özellikleri ile bitkilerin hastalık ve zararlılara karşı dayanıklılığını artıran, koku ve arama yönünden iyi kalite, bol ürün alınmasına yarayan birinci sınıf bir gübredir. Pazarlama sorunu yoktur.

Solucan gübresi üretimi 1950 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde üretilmeye başlanmış, 1996 yılından sonra  İtalya’da ve Bulgaristan’da da ilk solucan çiftlikleri kurularak “Kırmızı Kaliforniya Solucanı” yetiştirilmeye başlanmış, zamanla dünyanın birçok ülkesinde ciddi iş haline gelmiştir.

Solucanlar ne ile beslenir? Nasıl yaşar?

Solucan havuzlarına fermente olmuş  (21 gün bekletilmiş) ahır gübresi, bitki ve Yemek atıkları, bahçe ve tarlalardan çıkan fasulye, domates, buğday gibi ürünlerin sap ve artıkları, meyve ve sebze artıkları, odun talaşı ve kıyılmış odun ve yapraklar solucan besini olarak kullanılır.  Solucan yatakları ve yemleri  nemli olmalıdır. Yatakların kuruması halinde solucanlar öleceğinden havuzlara yağmurlama gibi su dökerek nemlendirmek gerekir.

Ortam ısısı  10-30 derece aralığında olursa, solucan yiyeceklerinin nemliliği % 70-90 aralığında tutulursa , yeterli düzeyde oksijen bulunursa hızla çoğalır ve çok daha iyi çalışırlar.

Yaz mevsiminde havuzların güneşten korunması için gölgelik yapılmalıdır.  Kışın solucanların beslenip gübre üretmeleri için solucan yataklarının (Havuzlarının) donmaması gerekmektedir. Kışın gübre üretmek istenirse solucan yataklarının ahır  veya  sera gibi  kapalı bir ortamda bulunması gerekir.

Solucan Gübresi Nasıl Üretilir?

Solucan gübresi üretmek  için üç tür solucan kullanılmaktadır. (Eisenia fetida, Eisenia andrei ve Eisenia hortensis) Bu solucanlar iştahları ve hızla çoğalıyor olmalarından tercih edilmektedirler.

Bu farklı türler sistemdeki organik maddelerin dönüştürülmesini hızlandırmak üzere birarada kullanılabilirler.

Özellikle kırmızı Kaliforniya solucanı “Eisenia Foetida” diğer toprak solucanlarına göre zayıf ve küçüktürler ancak hareket kabiliyetleri daha fazladır. Toprak içerisinde daha fazla galeri açabilirler ve bu sayede kompostun çabuk fermente olmasını sağlarlar.

Solucan gübresi üretimine önce küçük bir kasalarla  veya balık taşıma köpükleri ile başlayıp solucan yetiştirme ve gübre elde etme tecrübesi kazanılmalıdır. Tecrübeler olumlu sonuç verdikten sonra bahçede veya tarlada beton veya brandadan yapılmış  içine traktör ve kepçenin girebileceği büyüklükte ve 1 metre derinlikte havuzlar yapılarak büyük ölçekli solucan gübresi üretilebilir.

Solucanların bulunduğu havuzlar arasında  geçiş bağlantıları yapılır. Solucanları bir tavuk sürüsü gibi düşünerek yiyecekleri bitmiş bir kümesten yem dolu diğer kümese yönlendirilen tavuklar gibi solucanlarda bir havuzdan diğerine geçmeleri gerektiğinde bu geçiş delikleri açılarak diğer havuza kendiliklerinden giderler.

İki kasa ile deneme üretimine başladık

Meraklı ve mücadeleci bir gurupla temin ettiğimiz 300 adet kırmızı Kaliforniya solucanıyla Ocak 2014 tarihinde deneme üretimine başladık. Bunun için  marangoza ahşap kasa yaptırıp içini ahır gübresi ve ormandan topladığımız  çürük yaprak karışımıyla doldurduk. Kasaları  kaynamış soğumuş su ile nemlendirdik. Kasalardam birine solcanları yerleştirdik. Solucanlar birinci kasadaki yatak malzemesini yiyip gübre yapınca ikinci kasayı üste koyup alt deliklerden solucanları ikinci kasaya yönlendirerek birinci kasadaki olmuş solucan gübrelerini boşaltıp yeniden solucan yatağı doldurarak döngüyü devam ettireceğiz. Havalar soğuk olduğu için solucanların sağlıklı çalışabilmeleri için fotoğrafta görüldüğü gibi kasaları köydeki evimin boş bir odasına yerleştirdim. Kasalarda koku ve sinek oluşmuyor. Az miktarda humuslu toprak kokusu oluyor.

Solucan gübresi üretme Sistemini  merak eden tüm yurttaşlarla paylaşıyoruz. Orman köylerindeki ahır gübrelerinin, bitki ve ağaç artıklarının birinci sınıf gübreye dönüşerek sağlıklı ve bereketli ürünler için kullanılması,  fazla gübrelerin satılarak hane halklarına ek gelir getirici  iş ve uğraş oluşturma umudu ile gayret birliği içerisindeyiz.