Tarihte Yolculuk – Mihrimah Sultan Camii

13

Tarihte  yolculuğumda müzeleri, kasırları ve birçok  tarihi mekanları gezip yazdım. Bundan sonra  bazı cami ve türbeleri gezip yazmaya devam edeceğim. Türkiye’nin %99’u müslüman bir ülkede camilerimizin sayısı epey fazla.

Dünyada müslüman olan veya olmayan bir çok ülkede de camiler bulunmaktadır.  Dünyanın en büyük camileri;

Mescid-I Aksa   FİLİSTİN
El Ezher Camii  MISIR
El Fetih Camii BAHREYN
Bad Şahi  Camii   PAKİSTAN
Beytül Mukerrem    BANGLADEŞ
Konakri Büyük  Camii   GİNE
Emir Abdulkadir  Camii PAKİSTAN
Ahmed Kadirov  Camii  RUSYA
Amerika  İslam Merkezi ABD
Sabancı Merkez Camii Adana/TÜRKİYE

Türkiye’de tamamen ibadete açık  cami sayısı 65439’dur. Türkiye’de Konya’da 2831,  İstanbul’da 2791,  Ankara’da 2545 cami bulunmaktadır.  Ben de bu camilerden  Mihrimah  Sultan Camiini ziyaret edip yazmak istedim. Mihrimah  Sultan Camii Üsküdar ve Edirnekapı’da olmak üzere iki  tanedir.

MİHRİMAH SULTAN CAMİİ ÜSKÜDAR

Mihrimah Sultan    Camii Üsküdar’da bulunan gösterişli eserlerinden   bir  tanesidir. Caminin ismi  İskele camii  olarak bilinmektedir.  Üsküdar iskelesinin tam karşısında Üsküdar Meydanın ın tam karşısında bulunan Mihrimah Sultan Camii   Mimar Sinan’ın  Kanuni Sultan Süleyman’ın  Hürrem Sultan ‘dan kızı   Mihrimah  Sulta n’a  olan gizli aşkı için yaptığı  iki eserden bir  tanesidir.  Diğer cami Edirnekapı ‘da bulunan ismi yine Mihrimah Sultan Camiidir.

Mimar Sinan’ın gençlik dönemnde yaptığı eserdir.   Özgün   halinde  restore edilen camii bu gün hala Üsküdar    Silüetinin önemli bir parçası denizden ya da karşı kıyıdan  bakıldığında Üsküdar   Meydanını tarifliyor.   Kubbesi  üç y anından   yarım kubbelerle  desteklenmiştir ,  ama ön cep h ede yarım kubbe yoktur. Her yılın Nisan ve Mayıs aylarında Beyazıt Yangın kulesinden ya da o bölgedeki yüksek  bir  binadan  Mihrimah  Sultan Üsküdar Camiisine doğru bakıldığında;  sabah gündo ğumunda iskele  camiinin iki minaresi arasından  güneşin doğuşu  görülmektedir .  Akşam güneşin batımında ise Hicri takvi me  göre her ayın    1   4 ünd e   ayın  doğuşu  izlenebilmektedir.  Aynı kuleden batı ufkuna  Edirnekapı  istikametine doğru bakılır ise; Mihrimah Sultan Edirnekapı Külliyesinde de sabah ayın akşam da güneşin batışı izlenebilmektedir.    Mimar  Sinan’ın matematik zekasının üstünlüğünü bu eserler sayesinde  bir kez daha anlamış oluyoruz.

Mihr –I Mah  Güneş ile ay manasına gelmektedir  .  Mimar Sinan eser leriyle Mihrimah Sultan’a ola aşkını dile getirmektedir.

MİHRİMAH SULTAN EDİRNEKAPI CAMİİ FATİH-İSTANBUL

1562İ-1565     Yılları arasında  yapılan Mimar Sinan’ın eserlerinden biri  olan   İstanbul Fatih  İlçesi  Edirnekapı  mevkiinde  bulunmaktadır. Geçtiğimiz aylarda büyük bir restorasyon  çalışması geçirmiştir.     Mihrimah Sultan’ın  iddialı ve görkemli tek kubbeli yapısı d epremler nedeniyle çok zarar görmüştür.  Bunlar arasında  1719- 1 814- 1894 y ıllarında depremler sonucunda  oluşan hasarlar hakkında az da olsa bilgi bulunmaktadır.  Bu deprem  lerde kubbesi ç atlayıp  minaresi v e son cemaat yerinin  yıkıldığı biliniyor . Mimari üslubundan da anlaşılacağı gibi  son cemaat yeri muhtemelen   19. Yy. Inşa edilmiştir.  Camiinin 1989    depreminde zarar gören kubbesi şu an  onarılmıştır.

Mihrimah  Sultan Camii dikdörtgen planlı   caminin etrafında   medrse, mektep , türbe, hamamlar vardır  .    37 mt. yükseklikteki kubbe ler k emere yaslanır, yanlarında ikişer sutün, sağ ve solda 3 kubbe ve  mahfelleri  bulunur. Mihrap ve minber taş işçiliğiyle yapılmıştır.  Caminin büyük avlu kapısından dik merdivenlerle c ami içine çıkıldığında sağ tarafta medreseler  ve kartışında 7 kubbeli 8 mermer granit sütünlü cemaat yeri vardır.  Şadırvan bunların arasında bahç ede, minaresi sağdadır. Hamam cadd e kenarındadır.  Osmanlı İmparatorluğunun    cami inşa etmesi yaklaşık 3 yıl sü rmüştür.  Bu esere yakın diğer Mimar Sinan Eserleri :  Güzel Ahmet Paşa Türbesi,  Mihrimah Sultan Medres esi, Yunus Bey Camii, .

MİHRİMAH SULTAN VE MİMAR SİNAN HİKAYESİ :

Kanuni Sultan Süleyman  ‘ın kızı Mihrimah Sultan onyedisine  bastığında, iki kişi onunla    e vlenmek ister. Mihrimah yani Mihru Mah Farsça’da   Güneş ve ay anlam ına gelir. Kızla evlenmek isteyenlerden  biri Diyarbakır Valisi Rüstem Paşa,  diğeriyse Mimar Sinan’dır.   Padişah kızını Rüstem Paşa’ya v erir. Koca Sinan evlidir, ellisindedir ve Mihrimah Sultan’a deli gibi aşıktır. Gerçi sevdiğine kavuşamamıştır ama aşkını olanca güc üyle v e güzelliğiyle sanatına yansıtmıştır.  Üsküdar’a Sarayın isteğiyle elbk 1  540 yılında Mihrimah  Sultan Camiinin temelini atar  ve 1548’de bitirir.  Cami yaparken serine sanki etekleri yerleri süpüren bir kadının   dış ç izgilerini verir . Derken ilk kez  padişah fermanı olmaksızın  Edirnekapı’da pek kimselerin uğramadığı ıssız ama  İstanbul’un en yüksek tepelerinden birine ikinci bir eser yapmaya  koyulur  . Mihrimah Sultan  Camii küçüktür.  Minaresi otuz sekiz metredir. Bir adet incecik kubbesi üzerindeyse yüzlerce pencere  c amiinin iç  güzelliğini aydınlatır.

İçerde sarkıtlar ve minaret kenarlarındaki işlemeler Mihrimah   Sultan’ın topuklarını d oven sa çlarını anımsatır insana.

İşte aşka adanmış iki eser………

Edirnekapı’da  ve Üsküdar c amilerini aynı anda  gö rebileceğiniz bir yer seçin ve  21 Martta yani geceyle gündüzün    eşit olduğu günde seyredin.

21 Mart Mihrimah Sultan’ın doğum   günüdür.

Göreceğiniz manzara şudur:

Edirnekapı camiinin tek minaresi ardından tepsi gibi kıpkızıl güneş batarken, Üsküdar’daki camiinin ardından ay doğar.

Tarihte yolculukta bir başka mekanda görüşmek dileğiyle…