Tarihte Yolculuk- İstanbul Deniz Müzesi

İstanbul Deniz Müzesi, Türkiye’nin denizcilik alanında en büyük müzesidir, içerdiği koleksiyon  çeşitliliği açısından dünyanın sayılı müzelerinden biridir.

Biz de ressam arkadaşım Gülsen Remziye Turan’la birlikte müzeyi gezmek istedik.

Müzeye girer girmez 18. y.y. dan Tunç gemi topu Bronze Cannon ları gördük onların arasından ilerlerken karşımızda büyük camların önünde saltanat kayıkları, ve sanki denize iniverecekmiş gibi  ardında masmavi deniz görünüyordu.  Merdivenlerden inerken sağ tarafımızda hemen hemen her merdivenin başında büstler oturuyordu.

Merdivenlerden indiğimizde; Tarihi Kadırga Köşküne ait gümüş levha, Saltanat Kayığı süslemesi. Ağızdan dolma tunç, kaval gemi topu, kuyruktan “çelik yivli top” Bahriye mektebine ait Taht. (Tanzimat ile birlikte padişah huzurunda yapılan sınav geleneği Bahriye’de 17 Ekim 1848 tarihinde Sultan Abdulmecit’in Tersanede yapılan sınava katılması ile başlayan 1851- 1852 yılından itibaren buluşmalar Heybeliada’da yapılırken padişahlar bu harika görünümlü bordro rengin hakim olduğu tahta oturmuştur). Tahtın yanından ayrılır almaz aynı katta ki saltanan kayıklarının tek tek başına gidiyoruz.

-Sultan Abdulmecit devrine ait 1839-1861 ait 13 çifte köşklü saltanat kayığı.

-Sultanabdülaziz devrinde 1861-1876 ait 13 çifte köşklü saltanat kayığı ve gemi kıç figürleri köşesi 19. Y.y. ait 7 çifte saltanat kayığı.

Saltanat kayıklarının arasından yürüyoruz, duvarda gemi isim levhaları ve padişah tuğraları yazılarına gözatıyoruz: Sultaniye vapuru, Şadiye kalyonu, Necm-I Şevket kalyonu, Memduhiye kalyonu, Boyana vapuru gibi isimler almışlar. Tuğralar bölümüne gözattımızda: Sultan III. Selim Tuğrası, (1789-1807), Sultan Abdülmecit Tuğrası (1839-1861), Sultan II. Abdülhamit Tuğrası (1876-1909) , olduğunu okuyoruz.  Saltanat kayıklarını görmeye devam ediyoruz.

-Sultan V. Mehmet Devrine ait 10 çifte köşklü Saltanat kayığı, uzunluk 16.30-Genişlik 2.40 mt.

Birinci katın köşesinde gemi baş figure aslan dikkatimizi çekiyor. Duvarda asılı tablolara bakarak yürüyoruz. Kağıt üzerine taş baskı 29,5 x 36.5 ölçülerinde tabloları izledikten sonra :

2. Kata yürümeye başladık. Yürüme yolu boyunca sağ ve sol taraflarda gemi maketleri duvarda duruyorlardı.  2. Kata çıkar çıkmaz İnebahtı Deniz Savaşında kullanılan  Gemi sancağı ile karşılaştık.( Müezzinzade Ali Paşa tarafından 7 Ekim 1571 yılında İnebahtı Deniz Savaşında Sancak gemisine toka edilmiştir. Sancak savaş sonrasında ganimet olarak ele geçirilmiş; 15 Ocak 1965 tarihinde Papa VI. Paul tarafından Türkiye Cumhuriyetine teslim edilmiştir.) Sancağın genişliği : 314 cm. uzunluk 484 cm. sağ 496 cm. (sol), 576 cm. (orta) Sancaktan sonra yine kayıkları gezmeye başladık:

-Sultan Abdulaziz devrine ait 1861-1876  7 çifte saltanat kayığı.

-2 çifte kayak

-Piyale kayıkları

-Yarış kayığı (1980)

-2 çifte gezinti kayığı

-19. Yy. Ait 3 çifte piyade kayığı

-Abbas Halim Paşa’ya (Prens) 1866-1934 ait 1 çifte piyale kayığı.

-2 çifte kayık

-Sultan II. Abdulhamit 1876-1909 devrine ait 2 çifte kayık.

-Sultan Reşat devrine ait 1909-1918 ait 10 çifte saltanak kayığı

-Milli Mücadele İnebolu kayığı.

-Sultan Reşat devrine ait 1909-1918 ait 10 çifte köşklü saltanat kayığı.

-Sultan Reşat devrine ait 1909-1918 ait 5 çifte saltanat kayığı

-Sultan Reşat devrinde 1909-1918 ait 7 çifte saltanat kayığı.

-Mahmudiye Kalyonları’nın lumbar kemerelerini de gördükten sonra:

Zemin Kata indik. Zemin katın girişinde Barboros Hayrettin Paşa Salonu yazıyordu. Hemen karşımızda harika görünümlü gemi baş figürleri göz alıyordu. Salonun soluna döndük. Bahriye Nazır odası ve odanın içinde dolap, masa, sehpa, vazolar, tablo ve etrafı çok güzel süslü ayna duruyordu. Odaya göz atıp gemi baş figürlerini ve gemi kıç armalarını izlemeye devam ediyoruz.

Çanakkale Deniz Savaşlarında kullanılan objeler bomba, keski, 1. Dünya Savaşından sonra Çanakkale’de kullanılan toplar, İngiliz Müttefiklerine ait muhtelif harp malzemeleri.

Misina örgü makinası, mermi, uçak bombası.

Bu katta da duvardaki tabloları izliyoruz hayranlıkla- bunlardan bazıları:

-Cemal Tollu (1899-1968)  18 Mart 1915 zaferi tuval üzerine yağlı boya 1949   180 x 250 cm. Mayın modeli Nusret mayın gemisi tam model. Nusret Mayın gemisi fotoğraf  makina telgrafı.  Nusret Mayın gemisi ve Deniz Savaşı.

Hamidiye Kruvazorune ait miyar pusula.

Kışlık tören üniforması

Hamidiye Kruvazörü (tam model) Nisan ve Madalyalar Piyade tüfeği.

İmzasız tablo-Kırım Seferi Osmanlı donanmasının Odessa’yı bombalaması.100x 149

Dürbün, Çakmaklı Tabanca, Setre, Kaval top, Su kovası, Yağ güğümü, alet levhası.

-Barboros ve Preveze Deniz Savaşı 27 Eylül 1538 Levha (Methiye)

-Ali Sami Banarlı Tuval Barboros Hayrettin Paşa portresi duralit üzerine yağlı boya.

-Barboros Hayrettin Paşa’nın mührü,

-Barbaros Hayrettin Paşa türbesinin maketi.

-Kadırga (Kadife üzerine işlenmiş) Barboros Hayrettin Paşa büstü. (Heykeltraş Hikmet Akadem) 1962 Kaval top.

-Feyhaman Duran 1886-1970 Barbaros Hayrettin Paşa’nın Sancağı tuval üzerine yağlı boya 100 x 75

-Günseli Devrim –Preveze Deniz Savaşı çini tablo.

-Barbaros Hayrettin Paşa’nın sancak gemisi.

Salonun bir bölümünde Fatih’in donanması ve İstanbul’un fethine ayrılmış,.

-İki tarafta Haliç’in ağzına gerilen zincir ve İstanbul’un fethi.

-Gümüş sikkeler,

-Feyhaman Duran imzalı 1886-1970 Fatih Sultan Mehmet. (Belli’nin eserlerinden kopya edilmiştir. Tuval üstüne yağlı boya. 70×54

-G.O. Grolet İstanbul gravür.

Havan topu, tunç heykel, Fatih Sultan Mehmet.

-Hasan Rıza imzalı; Fatih’in Edirne’den İstanbul’a yürüyüşü tablosu)

-Kitap Edmonda de Amicis Constantinople .(1883 yılında Paris’te basılmıştır. İstanbul’un tarihini anlatır.

-Diyarbakır’lı Tahsin imzalı Ertuğrul yatı. Tuval üstüne yağlı boya. 60×77

-Diyarbakır’lı Tahsin imzalı Hamidiye’nin Rus muhripleri ile muharebesi.Tuval üstüne yağlı boya 1917   144×96 cm.

-Diyarbakır’lı Tahsin imzalı Majestic zırhlısının batışı. Tuval üzerine yağlı boya 1915  68×58 cm. tabloları izledik.

Koleksiyonda 20.000 den fazla eser bulunmaktadır. Deniz Kuvvetleri komutanlığına bağlı olan İstanbul Deniz Müzesi Türkiye’de kurulan ilk askeri müzedir. Türk Deniz Müzesi; 1897 yılında dönemin Bahriye Nazırı Hasan Hüsnü Paşa’nın emirleri , Miralay (Albay) Hikmet Bey ve Yüzbaşı Süleyman Nutku’nun büyük gayret ve çabaları sonucu Tersane-i Amire’de Osmanlı Devlet Tersanesi Kasımpaşa İstanbul’da küçük bir binada Müze ve Kütüphane idaresi ismi ile kurulmuştur. Bir çok yer değiştirme ve aşamalardan sonra 27 Eylül 1948 tarihinde ziyarete açılmış. 1961 yılılnda Beşiktaş İskele Meydanında Türk Amiral Kaptan-ı Derya Barboros Hayrettin Paşa ‘nın anıtı ve türbesi yanında bu günkü yere taşınmıştır. Ana sergi binası 3 katlı olup 15 bin m2’lik Alana sahiptir. Binada bulunan 4 büyük salon ve 17 oda sergileme alanı olarak kullanılmış ve salonlara rüzgar yönlerinin isimleri verilmiştir.

Tarihte yolculukta bir başka mekanda görüşmek dileğiyle…