Tarihte Yolculuk – TÜRVAK (Türker İnanoğlu Vakfı Sinema – Tiyatro Müzesi ve Sanat Kitalığı)

Cihangir – Beyoğlu İstanbul’da tiyatro sinema müzesinin giriş katına girdim ve asansörle 4. Kata çıktım. 4. Katın bir odası Türker İnanoğlu Salonu : Girişte Türker İnanoğlu  hakkında yazıyı okudum.

Safranbolu doğumlu Türker İnanoğlu yüksek öğrenimini İstanbul tatbiki Güzel Sanatlarda yaparken 1957’de sinemaya Dikenli yol filminin yönetmen Nisan Hançer’in asistanı olarak adım atmıştır. Sinema müziklerini dinleyerek duvarlara göz attığımda bir duvarda İnanoğlu setlerinden fotoğraflar, duvarın başka bir bölümünde Türker İnanoğlu yurtdışı filmlerinden örnekler yer alıyordu. Daktilo, siyah telefon, siyah ve kırmızı ciltli defterler. Defterin üzerinde Erler Film, (film adı) Görgüsüzler yazıyordu. Duvarlara göz atmaya devam ediyorum. Türker İnanoğlu’nun dizilerinden örnek fotoğraflar. Arka Sokaklar, İkinci Bahar, Cennet Mahallesi, Sevginin Gücü, Çiçek Taksi, Tatlı Kaçıklar, Tatlı bela Fadime, Zirvedekiler, Yabancı Damat’tan enstantaneler.  Türker İnanoğlu’nun TV programlarından örnekler sergileniyordu diğer duvarda. Bunlar; Müjdat Gezen Show, Hülya zaman içinde, Gecenin getirdikleri, Acil Servis, Demet Akbağ’la bir demet tiyatro, Emel Sayın’la Neşe-i Muhabbet, Yasmin Yalçın’la skeçler, Yurtdışı filmlerinden enstantanelerde; Torna a casa Mamma, The separation yazıyordu. Bölüm camlı vitrinler ödül ve plaketler konulmuş. Okuduklarımdan bazıları; Yaptırdığı Türker İnanoğlu ilköğretim okulundan, TEYEV’den, İSTEK’ten, Beykoz Belediyesinden, 1985 Sinema ödülü başarı belgesi, Türk Filmciler Derneğinden şeref belgesi, Kanal D’den Yılın en iyi polisiye dizisi ödülü ve fotoğraflar. Fotoğraflarda Türker İnanoğlu ve rahmetli Turgut Özal, başka bir karede Eski  başbakan  Yıldırım Akbulut’la başka bir karede Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’la, başbakan Erdal İnönü ile Başbakan Mesut Yılmaz, Büyük Şehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş’la fotoğraflar. Kapıdan çıktım. Koridorda fotoğraflar ve gazete kupürleri. Bir duvarda Türker İnanoğlu ile 50 filmden fazla çalışan Türk sinemasının vefat etmiş ustalarının fotoğraf ve isimleri : Şaban Koloğlu Sanat yönetmeni 1918-1920 / Erdoğan Tunaş Senaryo Danışmanı 1935-2007 / Fuat Özluer Senaryo Yazarı 1921 – 1995 / Osman F. Seden Yönetmenlik yaptığı filmler 1924 – 1998 / Halit Refiğ Yönetmenlik yaptığı filmler 1934 – 2009 / Ertem Eğilmez Yönetmenlik yaptığı filmler 1929 – 1989 / Atıf Yılmaz Yönetmenlik yaptığı filmler 1925 – 2006 / Natuk Bayton Yönetmenlik yaptığı filmler 1925 – 1986 / Orhan Aksoy Yönetmenlik yaptığı filmler 1930 – 2008 / Adnan Irkut Set amiri 1925 – 2004 / Memduh Karakaş Prodüksiyon amiri 1932 – 1981 / Çetin Gürtop Görüntü yönetmeni 1936 – 2009 / Samim Değer Yönetmen 1947 – 2004 / Şevket Yılmaz Işıkçı 1935 – 2003 / Metin Bukey Müzik Direktörü 1923 – 1997 /

Bu fotoğraf ve resimleri inceleyip 3. Kata inerken; duvarlarda afişler ve İsmail Dünbüllü salonuna giriyorum. Geleneksel Tiyatro Temaşa Sanatımız Orta Oyunu bölümünde müzik aletleri, fotoğraflar, çizgilerle Türk Tiyatrosunun ünlü sanatçıları köşesi. Eski temaşa sanatımız gölge oyunu Hacivat-Karagöz bölümünde karşılıklı duruyorlar, aynı odada Osmanlı dönemi tiyatroları ve iç içe odada masasında oturmuş Muhsin Ertuğrul, önünde daktilosu, kalemlik ve içinde kalemleri, silgi, fırça ve köşede bastonu ve takım elbisesi içinde Muhsin Ertuğrul. Tiyatro ve Sinema oyuncusu Yönetmen ve yapımcı özel kostüm ve aksesuarları 1892 – 1979 Behzat Butak Tiyatro ve Sinema oyuncusu – Yönetmen 1891 – 1963 ve onun turne sandığı, Osmanlıca yazılarla sahne oyunu, broşürlerin olduğu vitrin, Kayseri Gülleri, Darul  beda-yi el ilanı, iç içe başka bir oda aynı katta Muhsin Ertuğrul  Salonu : Tiyatro broşür kapaklarından seçmeler, film sanatçıları ve Afife Jale Salonu, İlk Türk Kadın Tiyatro Oyuncusu 1902 – 1941. Duvarda Altan Erbulak 1929 – 1988 / Kerim Afşar 1930 – 2003 / Ünal Gürel 1935 – 2002 / Alpay İzer 1944 – 1990 / Duygu Ankara 1950 – 1996 / Hasin Hekimoğlu 1917 – 1996 ve Yabancı Olduk Şimdi tiyatrosunun ilanı Necla Sertel jübilesi 6 Ağustos 1955 Şevkiye May 41. Sanat yılı Belkıs Dilligil 1946’dan 1983’e 37 yıl başka bir oda Ulvi Uraz tiyatrosundan kareler, şehir tiyatrolarından kareler, Gen-Ar tiyatrosundan kareler, kent tiyatrolarından kareler, Dormen tiyatrosundan kareler, Geçmişten bu güne bizim tiyatrolarımız orta oyuncular, Dostlar Tiyatrosu, Avni Dilligil tiyatrosu, Devlet Tiyatrosu (ümitsiz saatler) Afişçi şeref köşesinde Geçmişten günümüze bizim tiyatrolarımız bölümü ayrı oda aynı kat; Solda Şan Tiyatrosu, Çevre tiyatrosu, Ortada; Toto Karaca, tiyatro koleksiyonundan seçmeler, Necdet ve Jeyon Mahfi Ayral Koleksiyonu nun tiyatro oyunlarından seçmeler, müzikal komedi , Macide Tanır Tiyatro Koleksiyonundan, seçmeler, oyun atölyesi  (Zuhal Olcay – Haluk Bilginer) Kenan Büke tiyatrosu ve Kenan Buke Koleksiyonundan seçmeler, T2 tiyatro kareleri, Tevfik Gelenbe Tiyatrosu, Deve kuşu kabare, Hadi Çaman Yedi Tepe oyuncuları, Oraloğlu tiyatrosu, Nisa Serezli, Tolga Aşkıner ve…

2. Kata inişte merdivenin sağ tarafında afiş ve fotoğraflar, merdivenin hemen karşısında yine sanatçılara ait portreler;  Zuhal Olcay 1957, Zuhal Topal 1976, Zeynep Beşerler 1979, Zafer Ergin 1942, Yılmaz Köksal 1939, Yeşim Gül Akşar 1966, İpek Özkök 1982, İpek Yaylacıoğlu, 1984, Yavuz Sepetçi 1958, Vahide Gördüm 1965, Türkan Şoray 1945, Tunç Oral 1938, Yağmur Atacan 1983, Yeşim Alıç 1971, Yıldız Kenter 1928, Zerrin Tekindor 1964, Yusuf Sezgin 1942, Yılmaz Erdoğan 1967, Serap Aksoy 1964, Selma Güneri 1948, Serdar Gökhan 1943, Şerif Sezer 1943, Şevket Altuğ 1943, Tamer Yiğit 1942, Ebru Cündübeyoğlu 1974, Sumru Yavrucuk 1961, okuyup film aletlerinin olduğu salona girdim. 1935’lerden kalma ev için 35 mm masa üstü portable film oynatıcı makine, 2. Dünya Savaşı dönemi ordu tipi Amerikan Bell Howell marka 16 mm projeksiyon makinasını izliyorum, Zeki Müren’in Yıldızların altında şarkısını dinleyerek. Adnan Öztırak TRT’nin ilk genel müdürü 1915-1992, Tekirdağ Malkara ilçesi doğumlu 1970’lerden kalma TRT’de kullanılan Bosch Fernseh marka siyah beyaz studyo kamerası Sony BVH 2000 PS İNÇ Studyo tipi kayıt cihazı, Sony kurgu kontrol paneli, Sony HL Band, U Matic kurgu sistemleri için 1980 de üretilip 1995’e kadar kullanıldı. For  A video Efekt kontrol panel 1990 öncesi ekranı 2’ye 3’e, 4’e, 5’e, bölme işlemleri bu cihazla yapılıyordu. Sony Kuru Kontrol Paneli. Sony H/L  Band U matic kurgu sistemleri için 1983’te üretilip 1997’ye kadar kullanıldı. Sony marka ½ İnc açık makara portatif resim kayıt cihazı, açık makaradan kaset tipi PKC lere geçerken üretilen geçiş modeli 80’lerin başında kısa bir süre kullanılıp yerini U-matic kaset formatına bıraktı. Bunları izlerken onların aekasında TV’de gösteriyordu müze salonu ve TV’nin altında cihazların arkasında fotoğrafların bazılarına göz attım. Beyazıt Öztürk 1969, Behzat Uygur , Yasemin Bozkurt, Nurseli İdiz 1960, Alev Baymur 1965, Perran Kutman 1949, Müjdat Gezen 1943, Esra Ceyhan, Oya Başar ve yine cihazlara dönüyorum. 1977 – 1985 arası TRT’de kullanılan 1974 yapımı Ampex AVR-2   2 inç renkli resim kayıt cihazı ilk renkli RKC’lerden olan bu model 1985 yılında kullanımdan kalktı. Adnan Öztrak TV cihazları salonunda gezimi sürdürüyorum. II TV Stüdyo monitörü, katon ışın tüpü (osiloskopda kullanıldı ve yine aekada duvara gidiyor gözlerim. Acun Ilıcalı 1972, Ece Erken 1978, Gönül Ülkü 1931, Pelin Körmükçü 1971, Kerem Alışık 1960, Hande Akizi 1973, Şebnem Özinal 1970, Yavuz Bingöl 1964, Demet Akbağ 1959, Kenan Işık 1947, Esra Erol 1982  ve yine cihazlar; Işığı azaltıp çoğaltarak pozu ayarlayan Ankaç cihazı, 1950’lerden kalma maviola marka 35 mm lik Hollywood’un ünlü senkron montaj ve eşleme cihazı, radyolar, pkaplar, gramofonlar ve Necip Serici koleksiyonundan İpek Film studyosuna ait Türkiye’ye ilk gelen optik kayıt cihazı, sesi fotoğraf olarak tesbit eder direkt kayıt bu cihazla yapılır. 1960-1970 yılları arası kullanılan AKG marka o devrin en gelişmiş Eko Akustik cihazı EMT Siemens studyo pikabı, vinçli şaryo, ve arkasında film afişleri bazıları : Tanrıya Feryat (Ferdi Özbeğen – Gülşen Bubikoğlu), Evcilik oyunu (Tarık Akan – Gülşen Bubikoğlu), Yarım Kalan Saadet (Cüneyt Arkın – Filiz Akın) İsyankar (Müslüm Gürses – Oya Aydoğan) ve

1. kata iniyorum.  Sol tarafımda sanatçıların fotoğraflarına bakarak ve isimlerini okuyarak , Bazıları şöyle; Sema Özcan 1943, Selçuk Yöntem 1953, Salih Kalyon 1946, Ruhi Sarı 1972, Rojda Demirer 1980, Pervin Par 1939, Peri Han 1934 – 2008, Pembe Mutlu 1955, Piraye Uzun 1949, Pelin Batu 1978, Pelin Su Pir 1974, Özgü Namal 1979, Orhan Kılıç 1975, Oktay Kaynarca 1965, Orhan Gencebay 1944, Özge Özberk 1976, Nurhan Nur 1930, Nilgün Kasapoğlu 1955, Nevin Aypar 1922, Necati Şaşmaz, Naz Elmas 1983, Necla Nazır 1956, Metin Serezli 1934, Meral Zeren 1952, Melek Baykal 1954, İclal Aydın 1971, İpek Tuzcuoğlu 1971, Jülide Kural 1965, İlyas Salman 1949, İbrahim Tatlıses 1952, Hakan Balamir 1946, Hale Soygazi 1950, Gülşen Bubikoğlu 1954, Gülben Ergen Erdoğan 1972, Esen Püsküllü 1946, Emel Sayın 1945, Erdal Özyağcılar 1948, Engin Çağlar 1940, Ekrem Bora 1932-2012, Emre Kınay 1970, Bunları okuyup Lütfi Akad Salonuna giriyorum. Afişlere bakıyorum Türkan  Şoray Kemal Sunal Tabancamın sapını Gülle donatacağım. Elvan Film Yunus Emre Hakan Balamir, Ayhan Işık Fatma Grik’in oynadığı öp Annenin Elini, yine büyük cihazlar ve yine filmlerini izlediğimiz seslerini dinlediğimiz sanatçıların  önünden geçerken notlarımı alıyorum. Bergüzer Gökçe Korel 1982, Bahar Öztan 1962, Aşkın Nur Yengi 1970, Ayla Algan 1937, Aydan Şener 1963, Altan Erkekli 1955, Arzu Okay 1954, Ahu Türkpençe 1977 ve rahmetle andığımız aramızdan ayrılan sanatçılarımız; Nisa Serezli 1928 – 1992, Necdet Çağlar 1927 – 1992, Mualla Fırat 1930 – 2000, Mahmure Handan 1915 – 1979, Kazım Kartal 1936 – 2003, Melahat İçli 1916 – 1983, Kenan Pars, Tanju Korel, Hulusi Kentmen, Adile Naşit, Ayhan Işık, Cevat Kurtuluş, Yılmaz Güney, Cahide Sonku, ve TÜRK SİNEMASININ 100. YILI YAZISININ önünde hatıra fotoğrafı çektirerek müzeden ayrıldım.

Tarihte yolculukta bir başka mekanda görüşmek dileğiyle…