Türk Devrimlerinin İkizi Japon Meiji Devrimleri

49

Japonya Devrimler öncesi  Şogunluk yöntemiyle yönetiliyordu. Şogun 170 derebeyliğin en güçlüsünden seçiliyordu. Asıl güç Şogun’ un elindeydi. İmparator sembolik olarak devletin başındaydı.

1867 yılında 15 yaşında  iken imparator olan Mutsuhito (1852-1912)  aydınların batı tarzı yenilikler yapılması talebine destek verip Japonya’da “aydınlanmış yönetim” anlamına gelen Mejiji devrimlerine başladı.

Japon imparatoru Mutsuhito’ nun  1868’den  1912’ye kadar olan saltanatı süresince  Türk Devrimleri benzeri yaptığı Meiji Devrimleri ile dünyada söz sahibi olmuştur.

Japon Meiji Devrimlerinin Türk Devrimlerine Benzerlikleri;

Türk devrimlerinde Hilafetin ve Saltanatın Kaldırıldığı gibi; 265 yıllık Şogunluk adlı Feodal yönetime son verdi. Samuraylık ve Şogunluk kaldırıldı. Batı tarzı hükûmet kuruldu.

Sivas Kongresi Kararları gibi; 1868’de ilan edilen Beş Maddeli Yemin metni ilan edildi.

Kurucu Meclisin kurulması ve Teşkilatı Esasinin Yapılması gibi; Yemin Fermanı’nı yerine getirmek için 11 maddeli  bir anayasa hazırlandı. 1890lı yıllara kadar yenilikler ve çağdaşlaşma hareketleri devam etti; millet meclisi ve Siyasi partiler kuruldu, yeni Yasalar düzenlendi, kast, toprak ve vergilendirmede değişiklikler, yapıldı, modern okullar kuruldu, , ordu sisteminde düzenli ve batı tarzı orduya geçildi.

Kılık kıyafet ve şapka ihdası gibi; Giyim kuşam devrimi yapılıp, giyim kuşamda batı örnek alındı. Japon milli giysisi Kimono batıda kullanılacak biçimde geliştirildi. Devlet görevlileri için Morning Coat ve High Collar kıyafetleri ile Erkeklerin batı tipi saç tıraşı olmaları mecbur kılındı.

Modern öncü bireyler, yeni bürokratlar ve sosyete tabakası oluşturuldu.

Yönetici kadroların eğitim düzeyleri yükseltilip profesyonelleşmesi sağlandı.(1) Evlerde Japon kültürü, işte ve kamusal alanlarda batılı anlayış hakim kılındı, yeni Görgü ve Protokol kuralları benimsendi.(2)

Atatürk’ün İzmir İktisat kongresinde alınan kararları ve iktisat politikaları gibi;  1870 yılında özel sektör yanında Devlet eliyle demir çelik, Kömür, çimento cam, beyaz tuğla, kumaş, üretimi için teknolojik fabrikalar ve Milli Bankalar kuruldu.

Tekke ve Zaviyelerin Kapatılması Çeşitli nam ve Unvanların Kaldırılması gibi; Köylülerin geleneksel usulde dini bayram kutlamaları yasaklandı. Yeni düzenlemeler getirildi.(3)

Türklerin  Eğitimde Tevhidi Tedrisat devrimi gibi; 1895-1910 yılları arasında bir yenilik ile milli  karakterli laik eğitim sistemine geçilmiştir.(4)

Eğitim Bakanı Mori Arinori tarafından Japonca “Vakon Yosai” adlı (Ruhta Japon, yöntemde batı)  anlayışı ile her türlü konfiçyüsçü dinsel etkilerden arındırılmış merkeziyetçi Alman ve Fransız tarzı Japon Milli Eğitim Modeli geliştirilmiştir.(5)

Mecelle yerine Türk Medeni Kanununun Kabulu gibi; 1880 yılında Japon medeni kanunu kabul edildi.

Türklerin Devletçilik İlkesi gibi; Japon Devleti girişimcilerle ortak çalışarak ihracatçılara, sanayicilere ve deniz taşımacılığına her türlü desteği sağladı.

Batılı anlayışta dini devlet değil milli devlet anlayışı hakim olduğundan(6) Japonlar Meiji Devrimleri ile Milli Devletlerini biçimlendirip Milli Birlik  ve Beraberlik duygusu ile  Devrimlerini sahiplendiler. Japonya saygın bir ülke oldu.

Japon Devrimlerine Japonlar Sahip Çıktı, Türkiye ise Tarihin En Derin Biçimde Bölünük Ülkesi oldu

Türk Devrimleri Japon devrimlerinin şaşırtıcı derecede benzeri olmasına karşın başarılı olamadığı varsayılmaktadır. Türkiye bu anlamda Samuel P. Hantington tarafından Tarihin En Derin Biçimde Bölünük Ülkesi olarak tanımlanmaktadır.(7) Türkiye’nin Devrimlerden sonra Japonya gibi modern, seküler, batılı, milli bir devlet olarak tanınırken 1990 yılı sonrası gelişmeler ile Samuel Hantington’un bu kanaatine neden olmuştur.

1- Fukuyama Francis Güven, Sosyal Erdemler ve Refahın Yaratılması Sf. 153
2 -Esenbel Selçuk Japon Modernleşmesi ve Osmanlı,  Japonya’nın Türk Dünyası ve İslam Politikaları. Sf. 123
3-Esenbel Selçuk Japon Modernleşmesi ve Osmanlı,  Japonya’nın Türk Dünyası ve İslam Politikaları. Sf.195
4-A.g.e. Sf. 173
5-A.g.e. Sf. 175
6-Huntington P. Samuel Medeniyetler Çatışması, Sf 18
7-Huntington P. Samuel Medeniyetler Çatışması, Sf 37